Van de voorzitter

De vorige Nieuwsbrief van Excenter dateert van een aantal maanden geleden. Dat betekent echter niet dat er sprake is van stilstand en zeker niet van achteruitgang. Integendeel zou ik zeggen. Er zijn grote stappen voorwaarts gezet in de ontwikkeling van de beoordelingsrichtlijn c.q. certificering door Kiwa. De leden hebben hierover op 19 juni jl. uitvoerig gesproken. Verder in deze Nieuwsbrief aandacht voor de uitkomsten van het Inspectieonderzoek bij de examen-instellingen/-leveranciers aangesloten bij Excenter. Het is verheugend te kunnen constateren dat onze leden vooral voor wat betreft het competentiegerichte beroepsonderwijs er goed uitkomen qua examinering. Het bestuur heeft naast deze onderwerpen ook het onderwerp "examenprofielen" besproken. Ook daarvoor aandacht. Tot slot melding van een bestuurswisseling.

Hans Verschoor
Zoetermeer, 12 oktober 2009

Beoordelingsrichtlijn c.q. certificering Kiwa
Inspectieonderzoek
Examenprofielen
Brochure "Examinering in bedrijf"
Bestuur

Waarom ook alweer certificering? Met de overgang van het toezicht van KCE naar Inspectie werd duidelijk dat de Inspectie niet langer vooraf uitspraken kan doen over de kwaliteit van examenleveranciers. Examenleveranciers hebben immers geen wettelijke basis en de Inspectie heeft formeel geen ruimte om uitspraken te doen over examenleveranciers. Een aantal examenleveranciers heeft zelf wel die behoefte.

Binnen Excenter is een onderzoek gestart naar de mogelijkheden om zelf een betrouwbare certificering neer te zetten. De Inspectie had namelijk aangegeven dat een goede certificering zeker een plek kan krijgen in het toezichtkader van de Inspectie. Met andere woorden: wanneer een examenleverancier zodanig gecertificeerd is dat de Inspectie daar vertrouwen in heeft, zal de Inspectie dat oordeel overnemen. Op die manier kan een examenleverancier weer vooraf aan de roc's aantonen dat de examinering op orde is.

Kiwa heeft in opdracht van Excenter inmiddels twee concept-beoordelingsrichtlijnen opgeleverd. Eén voor producten en één voor diensten. Aan de leden is gevraagd om hier op te reageren. De reacties zijn gebundeld en geordend. Een aantal is van redactionele aard en kan worden doorgevoerd. Andere reacties gaven aan dat de tekst als "behoudend" wordt ervaren. Dit kan samenhangen met het gebruik van sommige termen. Verder wordt een aantal 'scherpe' formuleringen uit de tekst gehaald. De inhoudelijke lat ligt vooralsnog op de hoogte van de norm van de Inspectie.

De naam van het certificaat was nog onderwerp van bespreking. Voorlopig is gekozen voor "branchegecertificeerde exameninstelling/-leverancier". Dit voorgenomen besluit wordt ter goedkeuring voorgelegd aan de leden op 27 november 2009.

De planning is dat de beoordelingsrichtlijn in de maand oktober wordt afgerond, zodat de leden deze in november kunnen vaststellen. Het bestuur heeft overigens nogmaals uitgesproken dat het geen verplichting is om de beoordelingsrichtlijn te gebruiken. Dit staat de individuele exameninstelling/-leverancier vrij. Maar het bestuur doet wel de aanbeveling om hiervoor te opteren.

In de afgelopen periode heeft de Inspectie onderzoek uitgevoerd bij exameninstellingen en -leveranciers van Excenter. Scholen kopen de instrumenten en/of diensten in bij examenleveranciers. De school is verantwoordelijk voor de examenkwaliteit en daarmee ook voor de kwaliteit van de ingekochte examenproducten. Deze producten zijn uit oogpunt van doelmatigheid in één keer door de Inspectie onderzocht bij de leveranciers en niet bij de scholen die inkopen.

Het onderzoek heeft plaatsgevonden op basis van het waarderingskader kwaliteit examinering, onderdeel van het Toezichtkader bve 2009. Dit beperkt zich tot de standaarden over de uitstroomeisen (standaard 3) en de toetstechnische eisen (standaard 4). Waneer ook examendiensten worden geleverd, dan zijn ook de standaarden over deskundigheid (standaard 2), de afname en beoordeling (standaard 5, uitgezonderd het aspect 'diplomering') én de borging van examenkwaliteit (standaard 6) van toepassing. Excenter heeft voor de bij haar aangesloten leden de bevindingen van de Inspectie samengevat in een overzicht gezet. Dit overzicht is desgewenst op te vragen via b.vansanten@excenter.nl.

Het bestuur van Excenter is van mening dat het Inspectieonderzoek zeer gedegen en gestructureerd is uitgevoerd. Het bestuur heeft verder uit het overzicht de conclusie getrokken dat de kwaliteit van de 'nieuwe' examens (CGO) voldoende is en dat er bij de 'oude' examinering (eindtermen) bij sommige exameninstellingen/-leveranciers wat problemen zijn. Uit informatie van deze instellingen/leveranciers is het bestuur echter gebleken dat zaken genuanceerd liggen en dat er, indien nodig, maatregelen zijn genomen. Ook de zgn. 'kaderopdrachten' bleken soms wat lastig te liggen en er waren bij een aantal instellingen/leveranciers zorgen over de uitvoering van competentiegerichte examinering op de scholen.

Het bestuur heeft afgesproken om de positieve uitkomst van het Inspectieonderzoek te communiceren met derden. Aan voorzitters CvB en afdelings/sectordirecteuren van mbo-onderwijsinstellingen zal een brief worden gezonden die in afschrift naar MBO Raad, Inspectie en OCW wordt gezonden. Voor wat betreft de adressen van de afdelings/sectordirecteuren zal een verzoek aan de exameninstellingen/-leveranciers worden gedaan om deze aan te leveren bij het secretariaat van Excenter.

Hoewel Excenter formeel geen partij is in de discussie en het proces heeft het bestuur kort gesproken over het Plan van aanpak vervolg uitwerkingsfase examenprofielen getiteld "Examenprofiel als maatvoering". In dit document wordt ook verantwoording afgelegd door de Regiegroep over de pilots eerste verkennings-fase examenprofielen mbo. Het bestuur Excenter is van mening dat de ontwikkelingen niet de goede kant op gaan. Het gaat alleen nog maar over processen en procedures. De inhoud (lees: kwaliteit) van en de betrokkenheid van het bedrijfsleven bij examinering zijn ver te zoeken. Deze zorg is al enige tijd geleden gedeeld met MKB Nederland/VNO-NCW.

Overwogen is om een brief aan de staatssecretaris te richten met deze zorgen en de aanbeveling om te gaan concentreren op de kwaliteit van examinering en de betrokkenheid van het bedrijfsleven. Daarbij zou worden gerefereerd aan de brief van de staatssecretaris over "Examinering mbo op de korte en lange termijn" van april 2008 waarin expliciet is aangegeven dat er meer gebruik gemaakt zou moeten worden van producten en dienstverlening van (door het bedrijfsleven gedragen) examenleveranciers en exameninstellingen, omdat de kwaliteit significant beter is.

Na ampel beraad is besloten om eerst de uitkomsten van het proces in de Regiegroep af te wachten alvorens over te gaan tot een brief aan OCW. De ontwikkelingen worden nauwlettend gevolgd. Mocht er aanleiding toe zijn dan zal Excenter de brief aan OCW alsnog verzenden. De leden hebben hierover op 9 oktober jl. een mailbericht ontvangen.

Volgend jaar zal de brochure van Excenter met een overzicht wat per sector het aanbod is van de exameninstellingen/-leveranciers geactualiseerd worden. Uit de vorige brochure (oktober 2008) bleek dat in alle sectoren exameninstellingen/-leveranciers gelieerd aan Excenter actief zijn en dat hun marktaandeel behoorlijk hoog is en toeneemt.

Conform afspraak heeft het bestuur een financiële halfjaarrapportage 2009 ontvangen. De financiële situatie blijkt gezond te zijn. Voor het bestuur van november worden jaarplan en begroting 2010 voorbereid. De Algemene Vergadering Excenter vindt plaats op vrijdag 27 november 2009 om 14.30 uur. Dan zullen ook twee vacatures in de kascommissie Excenter worden geagendeerd. Mevr. Cnossen is bestuurslid Excenter geworden en kan daarmee geen lid meer zijn van de kascommissie. Dhr. Turpijn is per 1 oktober 2009 met vroegpensioen gegaan. Dhr. Schout blijft aan als voorzitter.

Via deze nieuwsbrief zullen we u op de hoogte houden van de voortgang.
Voor vragen kunt u contact opnemen met Betty van Santen (ambtelijk secretaris) b.vansanten@excenter.nl.

Vereniging Excenter is de Vereniging Exameninstellingen Onderwijs Bedrijfsleven. Leden zijn de kenniscentra beroepsonderwijs bedrijfsleven of de aan de kenniscentra gelieerde exameninstellingen/-leveranciers van: Aequor, Calibris, ECABO, Fundeon, GOC, Innovam, Kenniscentrum Handel, Kenteq, KOC, Kenniscentrum PMLF, Savantis, SH&M, SVGB, SVO, VOC en VTL.

www.excenter.nl